DENEME  Yazarın özgürce seçtiği herhangi bir konu üzerinde kesin sonuçlara gitmeden, kendi görüş ve ve düşüncelerini kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi serbestçe anlattığı yazılara  deneme denir. Deneme “Ben’in dünyasıdır.” Nurullah Ataç “Deneme” kavramı ilk kez 16. yüzyılda Fransız ünlü deneme ustası ve deneme türünün kurucusu Montaigne tarafından kullanılmıştır. Montaigne’nin kitabının ön sözünde; Bu kitapta size asla … Devamını oku

FIKRA (KÖŞE YAZISI) Gazete sütunlarında yayımlanan; güncel, toplumsal, siyasal konuların kişisel görüşe bağlanarak etkileyici bir anlatımla verildiği kısa yazılara fıkra (köşe yazısı) denir. 17. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkmıştır. Tanzimat Dönemi’yle Batı’dan edebiyatımıza girmiştir. Fıkranın başlıca özellikleri şunlardır: Fıkralar, gazete yazıları içerisinde yer alır. Fıkra yazıları gazetelerin sütunlarında yayımlandığı için “köşe yazısı” olarak; yazıları yazanlar da “köşe yazarı” … Devamını oku

MAKALE Herhangi bir konuda bilgi vermek, bir gerçeği ortaya koymak, bir tezi kanıtlamak veya bir düşünceyi savunmak amacıyla kaleme alınan ve temel öğesi fikir olan yazılara “makale” denir. Makalenin özellikleri şunlardır: Makalede temel unsur düşünce “fikir”dir. Yazar, herhangi bir konudaki görüşlerini, belli kanıtlar, belgeler, inandırıcı veriler kullanarak anlatmaya çalışır, böylece okuyucuyu bilgilendirmeyi amaçlar. Makalenin amacı; açıklama, eleştiri, … Devamını oku

GEZİ YAZISI Seyahatname * Seyahatnameler insanla ilgili olan her şeyi kapsayan genel yazılardır. * Türk edebiyatındaki en önemli “Seyahatname” örneği Evliya Çelebi tarafından yazılmıştır. Evliya Çelebi’nin Yazdığı “Seyahatname”nin özellikleri  Divan nesrinde görülen kurallara bağlı kalmadan oluşturulmuştur. Daha çok günlük konuşma dili tercih edilmiş olup akıcı ve sürükleyici bir dil kullanılmıştır. Evliya Çelebi bu eserinde gezip gördüğü yerleri … Devamını oku

HABER METNİ Haber Nedir? Toplumda veya doğada meydana gelen bir olay ya da olgu üzerinde oluşan bilgi ve duyurulardır. Haber Metni Nedir? Olay ve olgular neticesinde oluşan bilgi ve duyuruların gazete, dergi gibi yayın organları ve radyo, televizyon gibi iletişim araçlarıyla halka duyurmak amacıyla yazılan metinlere de “Haber Yazısı” denir. Haber Yazısının Ortaya Çıkışı Haber yazısı, … Devamını oku

ANI (Hatıra) Bilim ve sanat dallarında toplum tarafından tanınmış bir kişinin şahit olduğu olay ve durumları belli bir süre geçtikten sonra izlenimlerine dayanarak anlattığı edebi türe anı denir.  Anı (Hatıra) Türünün Özellikleri Anılar yaşanmakta olan olaylardan ziyade yaşanmış olaylardan oluşur. Anılar olaydan hemen sonra yazılmaz, üzerinden belli bir zaman dilimi geçmelidir. Anı, insanların yaşadıklarını anlatma … Devamını oku

GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU   Geleneksel Türk Tiyatrosu  Karagöz, orta oyunu, kukla, meddah ve köy seyirlik oyunları gibi türleri vardır. Kökeni, eski inanç ve geleneklere dayanır. Modern tiyatronun dışında kalan bir türdür. Yazılı metne dayanmayan bu türde güldürü ögesi ön plandadır. Ders verme ve eğitme özelliği olan bu türlerde şarkı, dans ve söz oyunlarına sıkça başvurulur. … Devamını oku

GÜNLÜK (GÜNCE) Kişilerin yaşadığı ya da tanık oldukları olayları tarih belirterek günü gününe yazdıkları yazı türüne günlük denir. Önemli: Divan edebiyatında günlük türündeki eserlere “ruzname” ya da “vakayiname” denilmiştir. Tanzimat edebiyatında ise günlük türüne “jurnal” adı verilmiştir. Günlük türünün özellikleri Öğretici metinler içerisinde yer alıp günü gününe kaleme alınırlar. Yazarın iç dünyasını, yaşadıklarını, tanık olduğu olayları yansıtırlar. Bazı bilim, sanat ve siyaset alanındaki … Devamını oku

MEKTUP         Yazının bulunmasıyla birlikte kişiler, kurumlar ve kuruluşlar arasında haberleşme amacıyla kullanılan bir tür olarak ortaya çıkmıştır. Bilinen en eski iletişim türlerinden biri olan mektup türünün ilk örnekleri Mısır firavunlarına ve Hititlere aittir.  İslamiyet’i yaymak amacıyla Hz. Muhammed’in Mısır, Habeşistan ve Bizans hükümdarlarına gönderdiği mektuplar türün bilinen örneklerindendir. Rönesans’tan sonra Avrupa’da Jean Jacques Rousseau, Voltaire … Devamını oku

BİYOGRAFİ (Yaşam öyküsü) Siyaset, bilim, spor, sanat gibi alanında tanınmış insanların hayatını; bilgi, belge ve tanıklara dayanılarak gerçekçi bir şekilde anlatan öğretici metinlere biyografi denir.  Biyografinin özellikleri  Öğretici metin türleri içerisinde yer alırlar. Tanınmış insanların yaşamını kanıtlarla okuyucuya aktarırlar. Kişinin değeri, benzerlerinden farklı yönleri anlatılmaya çalışılır. Açık ve sade bir dille yazılan ve dilin göndergesel … Devamını oku